مرضیه زینلی

وكيل پايه يك دادگستری

09155203659
MZ5203659@gmail.com

مسائل حقوقی کارگر و کارفرما

مسائل حقوقی کارگر و کارفرما

 

مسائل حقوقی کارگر و کارفرما از جمله مسائلی است که هر کس که وارد کسب و کار می‌شود باید از آن مطّلع باشد. ورود به جامعۀ کسب و کار بدون آگاهی از حقوق کار، موجب تضییع حقّ و حقوق خواهد شد. در این مقاله سعی می‌شود حقوق کار و اصطلاحات و مباحث پرکاربرد آن تعریف و تشریح شود.

حقوق کار

در نظام حقوقی، مجموعه قوانین و حقوقی برای تبیین و نظم‌بخشی به روابط بین کارگر و کارفرما وضع شده است که از آن با عنوان حقوق کار یاد می‌شود. حقوق کار تابع قرارداد بین کارگر و کارفرماست.

مشمولین حقوق کار

حقوق کار تنها به روابط بین کارگر و کارفرما مربوط است. حقوق کار شامل کسانی که برای خود و یا خویشاوندان درجه یک کار می‌کنند و همین‌طور کسانی هم‌چون کارمندان، که مشمول قانون استخدام کشوری یا سایر قوانین و مقررات استخدامی هستند، نمی‌شود.

مباحث حقوق کار

حقوق کار به مباحثی همچون کارگر، کارفرما، کارگاه، مزد، ساعت کار، نوبت کاری، بهداشت کار، مرخصی و تعطیلات و غیره می‌پردازد.

رابطۀ کارگر و کارفرما

کار ایجاد کنندۀ رابطۀ کارگر و کارفرماست. این رابطه رابطه‌ای معوض است به این معنی که کارگر در عوض کاری که برای کارفرما انجام می‌دهد دستمزد دریافت می‌کند و از حق و حقوقی برخوردار می‌شود و هم‌چنین کارفرما نیز به سبب اینکه ایجاد کنندۀ کار است از حقوقی برخوردار می‌باشد که در ادامه به تشریح این حقوق پرداخته خواهد شد.

در کل کار بر سه پایۀ اصلی کارگر، کارفرما و کارگاه بنا شده است:

کارفرما: شخصی حقیقی و یا حقوقی است که کارگری را به کار می‌گیرد و در مقابل حق‌السعی به او پرداخت می‌نمایند.

کارگر: طبق ماده 2 قانون کار، کارگر شخص حقیقی‌ای است که به هر عنوان به درخواست کارفرما در مقابل حق‌السعی کار می‌کند.

کارگاه: محلی است اعم از مکان معدنی، صنعتی، کشاورزی، ساختمانی، خدماتی، تجاری و … که کارگر بنا به درخواست کارفرما در آنجا کار می‌کند.

قرارداد کار:

قرارداد کار عقدی است شخصی که به صورت کتبی یا شفاهی بین کارگر و کارفرما و با رضایت طرفین منعقد می‌گردد و به موجب آن، کارگر متعهد می‌شود در قبال حق‌السعی، کاری را برای مدّتی موقت و یا غیر موقت برای کارفرما انجام دهد.

الزامات قرارداد کار

برای انعقاد قرارداد کار باید نکاتی رعایت گردد تا قرارداد صحیح و مورد قبول باشد. نکات الزامی عبارتند از:

  • قرارداد مشروع باشد.
  • موضوع قرارداد مشخص و معین باشد.
  • طرفین قرارداد ممنوعیت قانونی و شرعی برای انجام کار مورد نظر نداشته باشند.
  • مشخصات دقیق طرفین در قرارداد ذکر شود.
  • نوع کار و وظیفۀ محوّله به کارگر مشخصاً ذکر شود.
  • دستمزد پایه و حقوق کارگر ذکر شود.
  • میزان ساعات کار و مرخصی‌ها در قرارداد آورده شود.
  • محل انجام کار مشخص باشد.
  • تاریخ انعقاد قرارداد و آغاز کار در قرارداد نوشته شود.
  • در صورتی که کار برای مدّتی موقت و معین است حتماً مدّت آن در قرارداد مشخص باشد. چنانچه مدّتی در قرارداد مشخص نشده باشد، قرارداد دائمی تلقی می‌گردد.
  • سایر مواردی که مورد توافق کارگر و کارفرماست؛ از جمله دورۀ آزمایشی.

دورۀ آزمایشی کار

گاهی کارگر و کارفرما توافق می‌کنند که مدّتی را به صورت آزمایشی با هم کار کنند و در صورت رضایت کار ادامه یابد. حداکثر مدّت کار آزمایشی برای کارهای ساده و بدون مهارت یک‌ماه و برای کارهای تخصصی سه ماه می‌باشد. امّا نهایتاً مدّت مشخص شده در قرارداد مشخص کنندۀ طول دورۀ آزمایشی خواهد بود.

در طول دورۀ آزمایشی هر کدام از طرفین قرارداد می‌توانند رابطۀ کاری را خاتمه دهند. اگر کارفرما خواستار پایان رابطۀ کاری باشد، باید حقوق تمام دورۀ آزمایشی را به کارگر پرداخت نماید. اگر کارگر این رابطه را پایان بخشد، کارفرما باید تنها حقوق مدت انجام کار را به کارگر پرداخت نماید.

ساعات کار

ساعت کار که در قانون تعریف شده است 44 ساعت در هفته بدون احتساب وقت نماز و ناهار می‌باشد.

در صورتی که کار جزو کارهای سخت و زیان‌آور باشد، ساعت کار به حداکثر 36 ساعت در هفته تقلیل می‌یابد.

اگر کار، نوبتی باشد جمع ساعات کار باید حداکثر 176 ساعت در ماه (4 هفته) باشد.

ساعات مرخصی

کارگر می‌تواند در سال 26 روز مرخصی داشته باشد و چنانچه در طول سال از این حق خود استفاده نکند، تنها 9 روز مرخصی برای وی ذخیره خواهد.

کارگرانی که به کارهای سخت و زیانآور مشغول هستند، 35 روز در سال می‌توانند از مرخصی بهره‌مند شوند.

تعطیلات

در تمام تعطیلات رسمی کشور، کارگر موظف به انجام کار نیست. تعطیلات رسمی در تقویم رسمی مشخص بوده و در سرار کشور یکسان است.

نوبت‌ کاری

کاری که در طول مه در گردش است و در نوبت‌‌های صبح، عصر و شب واقع شود، را کار نوبتی یا نوبت کاری گویند. نوبت کاری دارای حقوقی است که این حقوق عبارتند از:

  • اگر کارگر در نوبت صبح و عصر کار انجام می‌دهد، 10 درصد به دستمزد ماهانه کارگر به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری باید اضافه شود.
  • اگر کارگر در نوبت‌ صبح و عصر و شب کار انجام می‌دهد، 15 در صد به دستمزد ماهانه کارگر به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری اضافه خواهد شد.
  • اگر کارگر در نوبت صبح و شب کار می‌کند، 22 و نیم درصد به دستمزد ماهیانه وی به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری اضافه می‌گردد.

اضافه کاری

اضافه کار با توافق و رضایت هر دو طرف کار یعنی کارگر و کارفرما، انجام می‌پذیرد. اضافه کار می‌تواند تا 4 ساعت در روز باشد. میزان دستمزد اضافه کار، به ازای هر ساعت 40 درصد اضافه بر دستمزد ساعت عادی کار خواهد بود که به عنوان فوق‌العاده اضافه کار به دستمزد کارگر افزوده خواهد شد. (مزد ساعت عادی با تقسیم دستمزد روزانه بر 33/7 به دست می‌آید.)

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 
برچسب‌ها