مرضیه زینلی

وكيل پايه يك دادگستری

09155203659
MZ5203659@gmail.com

مسائل حقوقی جرم ایجاد مزاحمت

مسائل حقوقی جرم ایجاد مزاحمت

مسائل حقوقی جرم ایجاد مزاحمت

 

پدیده مزاحمت به عنوان یک‌ رفتار انحرافی، آرامش و امنیت اجتماعی را تهدید می‌کند. با گسترش روند شهرنشینی و شهرگرایی در جوامع مختلف‌، مزاحمت‌های‌ اجتماعی و عاملان آن بیشتر و متنوع‌تر می‌گردند که در حال حاضر نیز به شکل‌ یک معضل‌ اجتماعی درآمده‌ و توجه‌ بسیاری از جامعه‌شناسان و روان‌شناسان اجتماعی را برای مطالعه آن به خود جلب کرده است.

 

مزاحمت و انواع آن

 

در فرهنگ نامه عمید «مزاحمت» در معنای اذیت کردن، تنگ گرفتن بر کسی، ایجاد دردسر و وارد شدن به حریم دیگران‌ و آزار‌ رساندن‌ به آنها آمده است ولی‌ در‌ اصطلاح ‌»مزاحمت» آن است که کسی با رفتار و کردار خود اشخاص حقیقی یا حقوقی را به زحمت انداخته و آزادی آنها را محدود‌ سازد‌ و موجبات‌ آزار روحی یا جسمی آنها را به وجود‌ آورد.

ممکن‌ است مزاحمت جنبه عمومی داشته باشد و شخصی با رفتار یا کردار خود موجبات زحمت و رنج عمومی را ایجاد‌ کند‌ که‌ در چنین مواردی دادستان به عنوان مدعی العموم حقوق تضییع‌‌ شده جامعه را استیفاء خواهد کرد که از جمله می‌توان به مزاحمت‌های جسمی از قبیل قتل، نزاع، ضرب‌ و جرح‌ منجر‌ به نقص عضو، ضرب و جرح با چاقو، تظاهر به قدرت‌نمایی با‌ اسلحه‌ سرد و گرم و آدم‌ربایی اشاره کرد و مزاحمت‌های مالی از قبیل مزاحمت در تأسیسات‌ آب و برق و گاز و تلفن‌ و بهداشت‌ عمومی‌ اشاره کرد.

ممکن است مزاحمت صرفا جنبه‌ خصوصی داشته باشد و از‌ رفتار‌ یا‌ کردار شخصی فقط مدعی خصوصی به زحمت افتد. بنابراین، در یک تقسیم‌بندی کلی مزاحمت‌ را‌ می‌توان‌ به مزاحمت‌های عمومی یا خصوصی‌ تقسیم کرد که در هرکدام از مزاحمت‌های مزبور ممکن‌ است‌ شامل شخص یا مال شخص‌ (منقول یا غیر منقول) شود و ممکن است که‌ مزاحم‌ با‌ وسیله (مزاحمت تلفنی) یا بدون‌ وسیله (توهین،فحاشی) موجبات آزار و اذیت دیگران را فراهم‌ سازد‌.

از سوی دیگر ممکن است که‌ جسم شخص مجنی علیه مورد آزار قرار گیرد (مثل ضرب‌ و جرح‌) یا‌ روح و روان او جریحه‌دار گردد (فحاشی) و ممکن است که مال شخص، جاندار (مثل حیوان و درخت‌) یا‌ بی‌جان (مثل اراضی و...) مورد جرم مزاحمت باشد. تمام انواع این مزاحمت ها جرم می باشند و مرتکب به مجازات محکوم خواهد شد.

 

مزاحمت برای بانوان و اطفال

 

بانوان و اطفال به دلیل ویژگی‌های جسمانی، عاطفی، روحی و حقوقی‌ خاص‌، مورد‌ حمایت قانون‌گذار قرارگرفته‌اند به‌طوری‌که یکی از مواد قانونی را‌ انحصارا‌ به جرم «مزاحمت برای بانوان واطفال» اختصاص داده‌اند و با شدت با مجرمان برخورد می‌کنند. طبق ماده 619 قانون مجازات اسلامی؛‌ هرکس‌ در‌ اماکن عمومی یا معابر، متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان‌ بشود یا با الفاظ رکیک و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین نماید به دو تا شش ماه حبس و حد‌اکثر‌ 74‌ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

تعرض به معنای دست‌ درازی‌ کردن‌ و ایجاد مزاحمت جسمانی است و مزاحمت به این معناست که شخص دیگران را در عذاب و اضطراب اندازد‌ و قسمتی‌ از‌ آزادی آنها را مخدوش سازد. پس از لحاظ مادی، باید این اعمال توسط فاعل جرم صورت‌ پذیرفته‌ باشد تا بتوان عنوان جرم بر آن نهاد. ثانیا از لحاظ قصد و انگیزه ارتکاب چنین‌ عملی‌ منوط‌ به (عنصر معنوی) سوء نیت عامل است. البته درکلیه جرائم باید سه عـنصر قانونی، مادی‌ و معنوی‌ برای شخص قاضی محرز گردد تا برحسب مورد، مجازات مقرر در قانون را اعمال نماید‌ در‌ غیر‌ این صورت اگر هرکدام از عناصر موضوع جرم زوال یابد اعمال مجازات تغییر می کند.

تعرض‌ و مزاحمت‌ و توهین‌ سه عنصر مادی متفاوت هستند که می‌توانند مستوجب مجازاتهای متعدد باشند. توهین به وسیله الفاظ‌ و حرکات‌ مخالف حیثیت و شئون زنان یا اطفال نوع خاصی از توهین است که مشمول ماده 608 قانون مجازات اسلامی‌ نمی‌شود و مجازات این جرم شدیدتر از جرم مندرج در ماده‌ 608‌ قانون مجازات اسلامی است.

طبق ماده 608 قانون مجازات‌ اسلامی‌ توهین‌ به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک‌ چنانچه موجب‌ حد قذف نباشد، مستحق مجازات شلاق تا 74 ضربه و یا پنجاه هزار تا یک میلیون‌ ریال‌ جزای نقدی خواهد بود اما‌ در صورتی‌ که هر سه‌ یا‌ دو‌ تای آن به وسیله یکنفر رخ‌ دهد‌ و مجنی علیه نیز یک نفر باشد از علل تشدید مجازات محسوب می‌شود اما چنانچه‌ مجنی‌ علیهم متعدد باشند احتمال دارد مجازاتهای‌ جداگانه‌ای را برای هرکدام در‌ نظر‌ بگیرند.

شرط دیگر تحقق این جرم، وقوع آن در اماکن عمومی است و منظور قانونگذار از اماکن عمومی‌، کلیه‌ اماکنی است که عموم مردم می‌توانند از‌ آن‌ بهره ببرند‌ و استفاده‌ نمایند‌. معابر نیز به دلیل‌ عبور عامه، جزء اماکن عمومی تلقی می‌گردند.

 

مزاحمت تلفنی

 

ماده 641 قانون مجازات اسلامي، ركن قانوني جرم مزاحمت تلفني محسوب ميشود. بر اساس اين ماده: «هر كس به وسيله تلفن يا دستگاههاي مخابراتي ديگر براي اشخاص ايجاد مزاحمت نمايد، علاوه بر اجراي مقررات خاص شركت مخابرات، مرتكب، به حبس از يك تا شش ماه محكوم خواهد شد». واضح است كه ذكر كلمه «مرتكب» در انتهاي اين ماده با توجه به صدر ماده كه با عبارت «هركس» آغاز ميشود، زائد و برخلاف اصول نگارش زبان فارسي است.

رفتار مجرمانه جرم ايجاد مزاحمت تلفني، با توجه به ماده 641 فعل مثبت است. مزاحمت در لغت به زحمت دادن و رنج رسانيدن معنا شده است كه همگي از مصاديق فعل مثبت ميباشند، اما تشخيص مادي يا معنوي بودن اين «فعل مثبت» در جرم موضوع ماده مذكور نيازمند كمي تأمل است.

با توجه به مفهوم عرفي «مزاحمت»، تحقق اين جرم منوط به بيان واژگان، كلمات، جملات يا عباراتي از سوي مرتكب نسبت به بزه ديده نيست. بدين معنا كه عرف، صرف برقراري تماس تلفني بدون رد و بدل شدن كلام را هم در بسياري از موارد مزاحمت تلقي ميكند. به عنوان مثال اقدام به شمارهگيري و برقراري تماسهاي متعدد از سوي مرتكب در ساعات مختلف شبانه روز از مصاديق مزاحمت است، حتي اگر پس از برقراري تماس سكوت كند و يا قبل از اينكه طرف مقابل گوشي تلفن را بردارد به برقراري تماس خاتمه دهد. بديهي است در صورتي كه گفتار مزاحمت آميزي هم در ميان باشد و مرتكب به صرف برقراري تماس و سكوت اكتفاء نكند جرم مزاحمت تلفني قطعاً به صورت ارتكاب فعل مثبت معنوي واقع شده است.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 
برچسب‌ها